Mυθιστόρημα Για γέλια και για κλάματα

Είναι τουλάχιστον αξιοσημείωτο το ότι επτά από τα εννέα μυθιστορήματα του Τζόναθαν Κόου κυκλοφορούν στα ελληνικά, ενός συγγραφέα «πολύ Βρετανού», θα λέγαμε, για τα ελληνικά γούστα. Τόσο όσον αφορά την ειδική ποιότητα του χιούμορ του όσο και την τοπογραφία των μυθιστορημάτων του. Ισως η απάντηση να βρίσκεται στο γεγονός ότι ο Κόου είναι από τους ευρηματικότερους σύγχρονους μυθιστοριογράφους. Με τα βιβλία του, αν μη τι άλλο, δεν πλήττεις ποτέ. Το ίδιο ισχύει και με το τελευταίο του μυθιστόρημα, όπου το πλήθος των αφηγούμενων περιστατικών είναι τέτοιο που από τις πρώτες σελίδες ο αναγνώστης ζαλίζεται. Σε αυτό θα πρέπει να σημειώσουμε τη συνεχή υποβάθμιση της σημασίας των γεγονότων μέσω των σκωπτικών σχολίων (δηλαδή, εκείνο που οι Αγγλοσάξονες αποκαλούν understatement). Αλλά τέτοια είναι η εποχή και ο αιώνας που ζούμε. Ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου Μάξουελ Σιμ είναι ένας άτυχος άνθρωπος, ένας αποτυχημένος μεσόκοπος που όλα του πήγαν στραβά. Στα σαράντα οκτώ του χρόνια η γυναίκα του Καρολάιν μαζί με τη μοναδική τους κόρη Λούσυ τον εγκαταλείπουν και εκείνος πέφτει σε κατάθλιψη, εγκαταλείπει τη δουλειά του και βυθίζεται σε ένα ψυχικό και συνειδησιακό κενό. Ακόμη και η προσπάθειά του να δημιουργήσει μια καλή σχέση με τον πατέρα του, που ζει στο Σίδνεϊ, αποτυγχάνει. Δεν πρόκειται να στηθεί γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ τους. Και αυτό ακόμη θα μπορούσε να το ξεπεράσει αν ο περίγυρός του ήταν αυθεντικός, αν είχε δηλαδή πραγματικούς φίλους, αλλά είναι αδύνατον. Ολοι του οι «φίλοι» είναι από το Facebook.

Δύο άδοξα ταξίδια

Ο επιχειρηματίας και ερασιτέχνης ιστιοπλόος Ντόναλντ Κρόουχερστ λίγο πριν από την αναχώρησή του για τον ατυχή περίπλου της Γης στις 31 Οκτωβρίου 1968

Τότε του προσφέρεται μια νέα δουλειά που του δίνει τη δυνατότητα να διασχίζει το Ηνωμένο Βασίλειο από τον Νότο ως το βορειότερο άκρο του. Θα κάνει άραγε μια καινούργια αρχή ή θα συνθέσει τη διαλυμένη του ζωή και θα της δώσει νέα μορφή; Εδώ έχουμε την παράλληλη αφήγηση μιας πραγματικής ιστορίας, που συνοδεύει τον Σιμ στο ταξίδι του στον βρετανικό Βορρά: του Ντόναλντ Κρόουχερστ, αποτυχημένου επιχειρηματία και ερασιτέχνη ιστιοπλόου, ο οποίος στις 31 Οκτωβρίου 1968 με ένα σκάφος 12 μέτρων ξεκίνησε να πραγματοποιήσει τον περίπλου της γης αλλά σύντομα άρχισε να στέλνει ψευδή στοιχεία για τη θέση του. Η φιλόδοξη θαλασσοπορία έληξε άδοξα. Κατά πάσα πιθανότητα, ένα μεγάλο κύμα τον πέταξε από το σκάφος και ο Κρόουχερστ πνίγηκε. Ο παραλληλισμός του με τον Σιμ είναι προφανής. Ο πρώτος ξεκίνησε το ταξίδι του για να κερδίσει ένα μεγάλο βραβείο και να ξαναφτιάξει τη ζωή του. Ο δεύτερος θέλησε να κάνει μια νέα αρχή προσπαθώντας να πουλήσει οδοντόβουρτσες υψηλής αντοχής (ξύλινες, με τρίχες από αρκούδα) στα τέσσερα σημεία του Ηνωμένου Βασιλείου. Αλλά η λέξη «αποτυχία» λες και ήταν γραμμένη στο μέτωπό του. Είναι ένας ήρωας για γέλια και για κλάματα.

Περιγράφοντας το ταξίδι του Σιμ ο Κόου μάς λέει πως ο κόσμος που ζούμε έχει εξατομικευθεί σε τέτοιον βαθμό ώστε είναι αδύνατον να υπάρξει οποιαδήποτε μορφή κατανόησής του έξω από την τεχνολογία, το Διαδίκτυο και την άσκοπη κίνηση: στον κυβερνοχώρο, στους αυτοκινητοδρόμους, γενικά στον οριζόντιο χρόνο των πληροφοριών, σε ένα περιβάλλον ασυνέχειας όπου είναι αδύνατον να βρεθεί κάποιο νόημα. Ποια είναι η διέξοδος που προτείνει; Καμία, θα λέγαμε, αν δεν υπήρχε το ύφος, ο καυστικός σχολιασμός της πραγματικότητας, που σημαίνει: αν θέλετε να υπάρξετε, μην παίρνετε τίποτε τοις μετρητοίς. Πρόκειται για στάση μεταμοντέρνα- γι΄ αυτό και το μυθιστόρημα τούτο είναι ένα απίστευτο παστίς. Ο συγγραφέας μέσα σε 500 σελίδες σού κλείνει τόσες φορές το μάτι που κάποια στιγμή αρχίζεις να αλληθωρίζεις. Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης σε πιάνουν συχνά τα γέλια, στο τέλος όμως νιώθεις μιαν απίστευτη θλίψη.

Συγγραφέας με σαρδόνιο χιούμορ

Ο Τζόναθαν Κόου

Ο 49χρονος Τζόναθαν Κόου ανήκει στους πλέον οξείς σατιρικούς συγγραφείς του αγγλόφωνου κόσμου,με σαρδόνιο χιούμορ.Το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο «Τhe Αccidental Woman»εκδόθηκε το 1987 και είχε πολύ καλή υποδοχή.Στη συνέχεια καθιερώθηκε ως ένας από τους πιο ενδιαφέροντες συγγραφείς της γενιάς του και τιμήθηκε με τρία σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία,το σπουδαιότερο από τα οποία ήταν το Ρrix Μedicis που έλαβε το 1997 για το μυθιστόρημά του «Το σπίτι του ύπνου». Εργα του μεταφέρθηκαν στην τηλεόραση από το ΒΒC,καθώς και στον κινηματογράφο.Τα ενδιαφέροντά του ωστόσο δεν περιορίζονται στο γράψιμο αλλά εκτείνονται και στη μουσική. Αλλωστε,προτού στραφεί στη λογοτεχνία προσπάθησε- ανεπιτυχώς- να βρει δισκογραφική εταιρεία για τη μουσική του.Ο μόνος του δίσκος,όμως,που κυκλοφόρησε το 2001, περιείχε αποσπάσματα έργων του που διάβαζε ο ίδιος με υπόκρουση μουσικής τζαζ.

Αναδημοσιευση Απο το Βημα