Η τρόικα ενδιαφέρεται για την εξόφληση των δανείων της Ελλάδας και όχι για την ανάκαμψη της οικονομίας
και προτροπές για τη λήψη πρόσθετων μέτρων. Παραμερίζοντας τις επιφυλάξεις και τις προτροπές αυτές η κυβέρνηση προβάλλει τις αισιόδοξες δηλώσεις των εκπροσώπων της τρόικας και τις επαυξάνει με δικές της παρόμοιες ή ακόμα πιο αισιόδοξες δηλώσεις.
Το ερώτημα που γεννιέται είναι: Ποιος άραγε είναι ο λόγος για τον οποίο γίνονται αυτές οι δηλώσεις από εκπροσώπους της τρόικας; Αφορούν την Ελλάδα ή γίνονται κατά κύριο λόγο για την εξυπηρέτηση των πιστωτών της χώρας και τη σταθερότητα της ευρωζώνης και το ευρώ;
Αν οι δηλώσεις των αξιωματούχων της τρόικας αφορούσαν κατά κύριο λόγο την Ελλάδα, θα έπρεπε να εστιαστούν στο αν και κατά πόσο υπάρχει κάποια ανάκαμψη ή έστω σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας. Δυστυχώς όμως αυτό δεν συμβαίνει. Είναι κοινή διαπίστωση ότι εξαιτίας των μέτρων που επέβαλαν με το μνημόνιο στη χώρα, η ελληνική οικονομία «βουλιάζει», τα νοικοκυριά στενάζουν, πολλές επιχειρήσεις κλείνουν ή αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες (και ορισμένες παρουσιάζουν ζημίες αντί κερδών όπως οι εισηγμένες στο Xρηματιστήριο το πρώτο εξάμηνο του 2010) και η ανεργία συνεχώς διογκώνεται, με συνολικό αποτέλεσμα τη μείωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος σε σταθερές τιμές για δεύτερη κατά σειρά χρονιά. Είναι, κατά συνέπεια, σαφές ότι η τρόικα, η οποία γνωρίζει και επιβεβαιώνει όλα τα παραπάνω, αδιαφορεί πλήρως για την τύχη της ελληνικής οικονομίας και τελικά για το βιοτικό επίπεδο του ελληνικού λαού.
Η τρόικα εστιάζει τις αισιόδοξες δηλώσεις της στη μείωση του δημόσιου ελλείμματος, δηλαδή στον στόχο-ταμπού της Συνθήκης του Μάαστριχ και της ευρωζώνης. Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό ότι γνωρίζουν ότι, εκτός από τις συνέπειες που προαναφέρθηκαν, η καθίζηση της ελληνικής οικονομίας, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις και τα λάθη της κυβέρνησης έχουν προκαλέσει μεγάλη υστέρηση στα δημόσια έσοδα και γι'Α αυτό τον λόγο προτείνουν νέες περικοπές στις δαπάνες για δημόσιες επενδύσεις (που ήδη έχουν περικοπεί σημαντικά) καθώς και νέα αύξηση των έμμεσων φόρων, για να καλυφθεί η υστέρηση των εσόδων και να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης του δημόσιου ελλείμματος. Και γνωρίζουν φυσικά ότι, αν γίνουν αυτά που προτείνουν, η ήδη κακή κατάσταση στην οποία βρίσκονται η ελληνική οικονομία και το βιοτικό επίπεδο του λαού, θα χειροτερεύσει.
Από τα όσα προαναφέρθηκαν είναι σαφές ότι οι αισιόδοξες δηλώσεις των αξιωματούχων της τρόικας δεν αφορούν κατά κύριο λόγο την Ελλάδα, αλλά επιδιώκουν να καθησυχάσουν τις τράπεζες που κρατούν ελληνικά ομόλογα και τα κράτη που μετέχουν στο πακέτο των δανείων στην Ελλάδα ύψους 110 δισ. ευρώ, ότι δηλαδή δεν υπάρχει κανείς κίνδυνος να χάσουν τα λεφτά τους από ενδεχόμενη χρεοκοπία ή αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας και κατά συνέπεια ότι η ευρωζώνη και το ευρώ δεν πρόκειται να υποστούν ζημία.
Στις αισιόδοξες δηλώσεις όμως των αξιωματούχων της τρόικας, εκτός από την αυστηρή τήρηση των δυσβάστακτων όρων του διαβόητου μνημονίου, υπεισέρχεται και ένας άλλος παράγοντας. Πρόκειται για τον υψηλό πληθωρισμό στη χώρα μας, ο οποίος έχει εκτιναχθεί στα ύψη εξαιτίας της μεγάλης αύξησης των έμμεσων φόρων. Ο υψηλός αυτός πληθωρισμός θα «φουσκώσει» το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές. Δεδομένου ότι ο στόχος για τη μείωση του δημόσιου ελλείμματος εκφράζεται ως ποσοστό του ΑΕΠ, ο υψηλός αυτός πληθωρισμός, παράλληλα με τα μέτρα που έχουν ληφθεί ή θα ληφθούν, θα συμβάλει ίσως στην επίτευξή του. Ταυτόχρονα, ενώ το δημόσιο έλλειμμα θα αυξάνει το δημόσιο χρέος σε ευρώ, το χρέος αυτό ως ποσοστό του ΑΕΠ θα είναι χαμηλότερο από εκείνο στο οποίο θα ήταν αν πληθωρισμός ήταν χαμηλότερος.
Ο πολύ υψηλός όμως αυτός πληθωρισμός στη χώρα μας (υπερτριπλάσιος εκείνου της Ε.Ε. ως συνόλου τον Ιούλιο), από τη μια μεριά θα επιδεινώσει την ήδη χαμηλή ανταγωνιστικότητά της με αποτέλεσμα τη χειροτέρευση του μεγάλου ελλείμματος στο ισοζύγιο πληρωμών της, και από την άλλη θα προκαλέσει παραπέρα μείωση της αγοραστικής δύναμης του ήδη μειωμένου από τα μέτρα της κυβέρνησης εισοδήματος των εργαζομένων και των συνταξιούχων και, επομένως, παραπέρα μείωση του ήδη μειωμένου βιοτικού επιπέδου τους.
Oλες οι προβλέψεις για την ελληνική οικονομία το 2011 είναι αρνητικές, δηλαδή θα συνεχιστεί για τρίτη κατά σειρά χρονιά η μείωση του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές και, επομένως, και του βιοτικού επιπέδου της ελληνικού λαού. Το 2011 όμως πρόκειται να γίνει ή ανά πενταετία αναθεώρηση του ονομαστικού ΑΕΠ σε ευρώ της χώρας μας (αναθεώρηση που γίνεται και στα άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε., εξαιτίας των μεταβολών στις προτιμήσεις των καταναλωτών –δηλαδή στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς– καθώς και της προόδου στην τεχνολογία και των επιπτώσεών της στις τιμές ορισμένων αγαθών). Το ύψος αυτής της αναθεώρησης δεν θα είναι φυσικά μεγάλο, αν ληφθεί υπόψη ότι στην προηγούμενη αναθεώρηση η πρόταση από την πλευρά της τότε κυβέρνησης ήταν το ονομαστικό ΑΕΠ σε ευρώ να αυξηθεί πάνω από 20% και τελικά η Ε.Ε. ενέκρινε αύξηση κάτω από το 10%. Oση όμως και αν είναι η αύξηση, οι επιπτώσεις της σε ό,τι αφορά το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα είναι όμοιες με εκείνες που προαναφέρθηκαν για τον υψηλό πληθωρισμό, δηλαδή μετά την αναθεώρηση ένα δεδομένο ύψος του δημόσιου ελλείμματος και του δημόσιου χρέους σε ευρώ ως ποσοστό του ΑΕΠ θα είναι μικρότερο απ'Α ό,τι θα ήταν αν δεν είχε γίνει η αναθεώρηση.
Τα όσα προαναφέρθηκαν, σε συνδυασμό με πρόσθετα μέτρα που επιβάλλει το μνημόνιο να ληφθούν το 2011, υπάρχει πιθανότητα να εμφανίσουν δημόσιο έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ χαμηλότερο από εκείνο του 2010, δηλαδή ότι θα επιτευχθεί ο κύριος στόχος του μνημονίου και το ερχόμενο έτος, με ανάλογες δηλώσεις με τις πρόσφατες της τρόικας και της κυβέρνησης. Τι θα έχει όμως συμβεί το ερχόμενο έτος στην πραγματική οικονομία και στα νοικοκυριά της χώρας;
Oπως προαναφέρθηκε, το ΑΕΠ σε σταθερές τιμές αναμένεται να σημειώσει παραπέρα μείωση το 2011, με ανάλογη μείωση του βιοτικού επιπέδου του λαού, δεδομένου ότι δεν πρόκειται να δοθούν αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις και ο πληθωρισμός αναμένεται να είναι και πάλι υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ε.Ε., με συνέπεια την παραπέρα μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών και του βιοτικού τους επιπέδου. Ταυτόχρονα αναμένεται παραπέρα αύξηση της ανεργίας (άγνωστο σε ποιο ύψος θα ανέλθει) και φυσικά περαιτέρω αύξηση των ήδη μεγάλων κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων.
Με ένα ονομαστικό ΑΕΠ υψηλότερο εξαιτίας που υψηλού πληθωρισμού και της αναθεώρησής του, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας σε ευρώ θα εμφανίζεται υψηλότερο απ'Α ό,τι θα ήταν χωρίς αναθεώρηση και με χαμηλότερο πληθωρισμό. Θα εμφανίζεται, δηλαδή, βελτιωμένη η κατάσταση της χώρας μας σε ό,τι αφορά τους αριθμούς. Ποια όμως θα είναι η πραγματικότητα για τα ελληνικά νοικοκυριά;
Με δεδομένη την κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού για τον ευρύτερο δημόσιο τομέα και της 13ης και 14ης σύνταξης στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και το 2011 και με δεδομένη τη μη χορήγηση καμία αύξησης σ'Α αυτούς και τη γλίσχρη αύξηση στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα, το συνολικό εισόδημα των νοικοκυριών ως ποσοστό το «φουσκωμένου» ΑΕΠ θα μειωθεί περισσότερο απ'Α ό,τι είχε μειωθεί το 2010.
Στον βαθμό που η παραπάνω ανάλυση ανταποκρίνεται στη σημερινή πραγματικότητα και στην πραγματικότητα που θα διαμορφωθεί το 2011, είναι σαφές ότι είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τι τελικά θα συμβεί στην προσπάθεια παραπέρα μείωσης του δημόσιου ελλείμματος σε ευρώ (το δημόσιο χρέος σε ευρώ είναι βέβαιο ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται και το 2011). Αν όμως κρίνουμε από τα όσα βιώνουμε το τρέχον έτος, οι όποιες ενδεχόμενες αισιόδοξες προβλέψεις είναι εξαιρετικά παρακινδυνευμένες.
Τι πρέπει επομένως να γίνει; Πολλοί προτείνουν αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, χωρίς όμως να διευκρινίζουν τι εννοούν με την πρόταση αυτή. Αν κρίνουμε από το τι έχει συμβεί σε άλλες χώρες, η όποια αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους περιλαμβάνει διαγραφή ενός ποσοστού του (το λεγόμενο «κούρεμα») και εξόφληση του υπολοίπου σε περισσότερα από τη λήξη του χρόνια.
Τόσο εξαιτίας του μνημονίου όσο και κυρίως της σταθερότητας της ευρωζώνης και του ευρώ, η τρόικα δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να δεχθεί διαγραφή τμήματος του δημόσιου χρέους της χώρας μας, δεδομένου ότι μια τέτοια ενέργεια θα προκαλούσε ζημία ή/και προβλήματα στις τράπεζες της Ε.Ε. οι οποίες έχουν αγοράσει κρατικά ομόλογα καθώς και στην ευρωζώνη και το ευρώ γενικότερα.
Δεδομένων όμως των συνεπειών της εφαρμογής των όρων του μνημονίου στην πραγματική οικονομία και στο βιοτικό επίπεδο του λαού και προκειμένου η Ελλάδα να μπορέσει να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα με ομαλότερο τρόπο, να ανακουφιστούν τα νοικοκυριά και να αρχίσει το ταχύτερο δυνατόν μια, έστω και ισχνή, ανάπτυξη, η κυβέρνηση οφείλει να αρχίσει από τώρα διαπραγματεύσεις με την τρόικα για την παράταση κατά 5 τουλάχιστον χρόνια της προθεσμίας εκπλήρωσης των όρων του μνημονίου.
Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*
http://www.express.gr/news/finance/349255oz_20100913349255.php3
Δεν υπάρχουν σχόλια
Δημοσίευση σχολίου